15 تا از رایج ترین علائم مشکلات گوارشی که باید بشناسید
مشکلات گوارشی یکی از معضلات شایع مرتبط با سلامتی هستند که بسیاری از افراد در طول زندگی خود با آن ها مواجه می شوند. این مشکلات می توانند از مشکلات خفیف مانند سوءهاضمه تا بیماری های جدی تر مانند بیماری های التهابی روده متغیر باشند. در این مقاله، به بررسی 15 مورد از رایج ترین علائم مشکلات گوارشی پرداخته ایم که می تواند به شما در شناخت و مدیریت بهتر این شرایط کمک کند.
لیست رایج ترین علائم مشکلات گوارشی با یک نگاه
| اسامی مشکلات گوارشی | دلیل شکل گیری |
|---|---|
| سوءهاضمه | عدم داشتن تغذیه سالم، جای گیری بیش از اندازه غذاهای چرب و تند در برنامه غذایی روتین زندگی، استرس و اضطراب، سریع غذا خوردن، مصرف بیش از حد گنجایش معده |
| ریفلاکس معده | تضعیف قدرت دریچه بین معده و روده کوچک جهت عبور مواد غذایی، خوردن مواد غذایی با خاصیت تحریک کننده و انواع چاقی |
| زخم معده | افزایش فعالیت شدید باکتری هلیکوباکتر پیلوری برای شکل گیری عفونت آن و مصرف طولانی مدت داروهایی استروئیدی با خاصیت ضدالتهابی |
| یبوست | مصرف کم فیبر، کم آبی بدن و عدم داشتن تحرک کافی |
| اسهال | جای داشتن داروهای خاص در روتین زندگی، داشتن حساسیت به مصرف برخی مواد غذایی و شکل گیری عفونت های باکتریایی و ویروسی |
| سندروم روده تحریک پذیر | اثرگذاری منفی عوامل استرس زا یا روانی و اختلالات مرتبط با نحوه حرکت مواد غذایی در روده کوچک و بزرگ |
| بیماری التهابی روده | قدرت گرفته از عوامل ژنتیکی و ارسال واکنش های غیر طبیعی از سوی سیستم ایمنی بدن |
| سنگ های صفراوی | اضافه وزن شدید (انواع چاقی از درجه 1 تا 3)، پیروی از برنامه غذایی نادرست و جمع شدن غیرخفیف کلسترول در صفرا |
| پانکراتیت | قدرت گرفته از سنگ صفرا، جای گیری بیش از اندازه الکل در سبک روتین زندگی و عوارض شکل گیری عفونت ها |
| بیماری سلیاک | فعال شدن سیگنال های واکنشی خودایمنی از سوی بدن برای حمله کردن گلبول های سفید به ماده گلتون جهت نابودسازی آن ها |
| دیورتیکولیت | اعمال فشار بیش از اندازه و تحمل به روده، شکل گیری التهاب یا ایجاد عفونت کیسه های کوچک در روده های کوچک و بزرگ |
| کولیت اولسراتیو | ملتهب شدن یا ایجاد التهاب خودایمنی از سوی بخش روده بزرگ قسمت دستگاه گوارش و شکل گیری رکتوم |
| بیماری کرون | التهاب شکل گرفته مزمن در طولانی مدت از سوی عوامل محیطی، موارد ژنتیکی و سیستم ایمنی بدن |
| کبد چرب | مصرف زیاد الکل، دست و پنجه نرم کردن با دیابت، پیروی از برنامه غذایی حاوی چربی زیاد و چاقی |
| کمبود آنزیم لاکتاز (عدم تحمل لاکتوز) | قدرت گرفته از عوامل ژنتیکی و تضعیف عملکرد روده برای تولید آنزیم لاکتوز |
1. سوءهاضمه
سوءهاضمه یک مشکل رایج گوارشی است که به احساس ناراحتی یا درد در قسمت بالایی شکم اطلاق می شود. این مشکل می تواند با علائمی مانند نفخ، احساس سیری زودرس، و تهوع همراه باشد. سوءهاضمه معمولاً ناشی از عادات غذایی نادرست، استرس، و مصرف بیش از حد غذاهای چرب یا تند است. درمان سوءهاضمه شامل تغییر در رژیم غذایی، مصرف داروهای ضد اسید، و مدیریت استرس می باشد.
2. ریفلاکس معده
ریفلاکس معده به معنای بازگشت اسید معده به مری است که می تواند باعث سوزش سر دل و احساس ناراحتی در قفسه سینه شود. این از شایع ترین علائم مشکلات گوارشی مخصوصا در سنین میانسالی و کهنسالی است که معمولاً به دلیل ضعف در اسفنکتر یا دریچه بین مری و معده رخ می دهد. درمان ریفلاکس معده شامل تغییر در رژیم غذایی، اجتناب از مصرف غذاهای تحریک کننده، و مصرف داروهای ضد اسید است.
3. زخم معده
زخم معده یا گاستریت، زخمی است که در دیواره داخلی معده ایجاد می شود. این مشکل معمولاً به دلیل عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری یا مصرف طولانی مدت داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی ایجاد می شود. علائم زخم معده شامل درد شدید در ناحیه معده، تهوع، و کاهش وزن است. درمان زخم معده شامل مصرف آنتی بیوتیک ها برای درمان عفونت و داروهای کاهش دهنده اسید معده است.
4. یبوست
یبوست به معنای دشواری در دفع مدفوع است که معمولاً با کاهش تعداد دفعات دفع و مدفوع سفت همراه است. این مشکل معمولاً به دلیل عدم مصرف کافی فیبر، مصرف ناکافی آب، و عدم فعالیت بدنی کافی رخ می دهد. درمان یبوست شامل افزایش مصرف فیبر، نوشیدن آب کافی، و انجام فعالیت های بدنی منظم است.
5. اسهال (از شایع ترین مشکلات گوارشی)
اسهال به معنای دفع مکرر و آبکی مدفوع است که می تواند به دلیل عفونت های ویروسی یا باکتریایی، مصرف برخی داروها، یا حساسیت های غذایی ایجاد شود. درمان اسهال شامل مصرف مایعات کافی برای جلوگیری از کم آبی، مصرف داروهای ضد اسهال، و اجتناب از غذاهای تحریک کننده است.
6. سندروم روده تحریک پذیر (IBS)
سندروم روده تحریک پذیر یا IBS یکی از علائم مشکلات گوارشی مزمن است که با علائمی مانند درد شکم، نفخ، یبوست، و اسهال دوره ای همراه است. علت دقیق IBS هنوز مشخص نیست، اما ممکن است با عوامل روحی و روانشناختی و استرس مرتبط باشد. درمان IBS شامل تغییر در رژیم غذایی، مدیریت استرس (تمرکز بیشتر روی این مورد است)، و مصرف داروهای خاص می باشد.
7. بیماری التهابی روده (IBD)
بیماری التهابی روده شامل دو نوع اصلی به نام های کرون و کولیت اولسراتیو است که باعث التهاب مزمن در دستگاه گوارش می شود. علائم این بیماری ها شامل درد شدید شکم، اسهال خونین، و کاهش وزن است. درمان IBD شامل مصرف داروهای ضد التهاب، تغییر در رژیم غذایی، و در موارد شدید، جراحی است.
8. سنگ های صفراوی
سنگ های صفراوی در واقع سنگ های کوچکی هستند که در کیسه صفرا تشکیل می شوند و می توانند باعث درد شدید در ناحیه شکم، تهوع، و استفراغ شوند. این مشکل معمولاً به دلیل تجمع کلسترول و مواد دیگر در صفرا رخ می دهد. درمان سنگ های صفراوی شامل مصرف داروها برای حل کردن سنگ ها و در موارد شدید، جراحی برای برداشتن کیسه صفرا است.
9. پانکراتیت
پانکراتیت التهاب پانکراس است و یکی دیگر از مشکلات گوارشی شایع در برخی گروه هاست که می تواند به صورت حاد یا مزمن رخ دهد. علائم پانکراتیت شامل درد شدید شکم، تهوع، استفراغ، و تب است. این مشکل معمولاً به دلیل مصرف بیش از حد الکل، سنگ های صفراوی، یا عفونت های ویروسی ایجاد می شود. درمان پانکراتیت شامل استراحت، مصرف داروهای ضد التهاب، و در موارد شدید، جراحی است.
10. بیماری سلیاک (از مشکلات گوارشی مرتبط با سیستم دفاعی بدن)
بیماری سلیاک یک بیماری خودایمنی است که در آن بدن به گلوتن موجود در غذاهای حاوی گندم، جو، و چاودار واکنش نشان می دهد. علائم بیماری سلیاک شامل اسهال، کاهش وزن، و کم خونی است. درمان این بیماری شامل اجتناب کامل از مصرف گلوتن و پیروی از یک رژیم غذایی بدون گلوتن است.
11. دیورتیکولیت
دیورتیکولیت یک التهاب یا عفونت در کیسه های کوچک دیواره روده بزرگ است که به آن ها دیورتیکول گفته می شود. این بیماری از دیگر علائم مشکلات گوارشی بسیار رایج است که می تواند باعث درد شدید در ناحیه پایین شکم، تب، و تغییر در عادات روده ای شود. دیورتیکولیت معمولاً به دلیل فشار زیاد در روده و ضعف دیواره روده ایجاد می شود. درمان دیورتیکولیت شامل مصرف آنتی بیوتیک ها، استراحت، و در موارد شدید، جراحی است.
12. کولیت اولسراتیو
کولیت اولسراتیو یک نوع بیماری التهابی روده است که باعث التهاب و زخم های سطحی در دیواره داخلی روده بزرگ و رکتوم می شود. علائم کولیت اولسراتیو شامل اسهال خونین، درد شکم، و کاهش وزن است. این بیماری می تواند کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. درمان کولیت اولسراتیو شامل مصرف داروهای ضد التهاب، تغییر در رژیم غذایی، و در موارد شدید، جراحی است.
13. بیماری کرون
بیماری کرون یک بیماری التهابی روده است که می تواند هر قسمتی از دستگاه گوارش را از دهان تا مقعد تحت تأثیر قرار دهد. این در واقع از مشکلات گوارشی بسیار خسته کننده است که معمولاً با درد شکم، اسهال مزمن، و کاهش وزن همراه است. علت دقیق بیماری کرون هنوز مشخص نیست، اما ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی و محیطی باشد. درمان بیماری کرون شامل مصرف داروهای ضد التهاب، تغییر در رژیم غذایی، و در موارد شدید، جراحی است.
14. کبد چرب (از شایع ترین مشکلات گوارشی برای افراد چاق)
کبد چرب یک وضعیت آزاردهنده است که در آن چربی اضافی در بافت کبد تجمع می یابد. این مشکل می تواند به دلیل مصرف زیاد الکل، چاقی، و دیابت ایجاد شود. علائم کبد چرب معمولاً ناشناخته هستند، اما در برخی موارد ممکن است باعث درد در ناحیه راستِ شکم و احساس خستگی شود. درمان کبد چرب شامل تغییر در رژیم غذایی، کاهش وزن از طریق روش های ساده مانند ورزش و تغییر رژیم غذایی تا عمل لاغری، و اجتناب از مصرف الکل است.
15. کمبود آنزیم لاکتاز (از علائم رایج ولی کمتر مهم)
کمبود آنزیم لاکتاز یکی از رایج ترین مشکلات گوارشی است که باعث ناتوانی در هضم لاکتوز موجود در محصولات لبنی مانند ماست و شیر می شود. این مشکل معمولاً با علائمی مانند نفخ، درد شکم، و اسهال پس از مصرف محصولات لبنی همراه است. درمان کمبود آنزیم لاکتاز شامل اجتناب از مصرف محصولات لبنی یا مصرف مکمل های لاکتاز می باشد تا علائم را کاهش دهد.
پاسخ به سوالات رایج
تجربه کردن احساس درد شکمی، بروز حالت نفخ، مشاهده گرفتگی عضلات شکم، از دست دادن وزن به صورت ناخواسته، داشتن حالت تهوع و استفراغ، رفلاکس معده، مشاهده حالت اسهال یا یبوست، شکل گیری حالت خستگی، عدم داشتن اختیار در خارج سازی مدفوع، کاهش اشتهای شدید و عدم تمایل به میل کردن مواد غذایی.
شکل گیری یبوست، ناراحتی شکمی نفخ، تجربه کردن سوزش معده، بروز حالت تهوع و ایجاد حالت استفراغ شدید.
بله، اگر از رژیم تغذیه ای حاوی مواد غذایی باشد، بدون تردید در آینده تحمل دستگاه گوارش برای هضم آن ها کاهش می یابد و حساس خواهد شد. با شکل گیری آسیب پذیری سیستم گوارشی، بروز اختلالات عملکردی سیستم ایمنی بدن صورت خواهد گرفت که یکی از عوارض آن تجربه کردن احساس خستگی مزمن است.
